Jak dokumentować staż morski? Praktyczne porady dla żeglarzy

Jeśli chcesz rozwijać się w żeglarstwie i zdobywać kolejne patenty, musisz świadomie dokumentować swój staż morski. Dobrze prowadzone opinie i karty rejsu często decydują o tym, czy Twój wniosek o patent zostanie zaakceptowany. W praktyce to od Twojej skrupulatności zależy, czy komisja zaliczy pełną liczbę godzin i dni na morzu.

Co to jest staż morski i jakie dokumenty go potwierdzają?

Staż morski to łączny czas spędzony na morzu podczas rejsów, w których faktycznie uczestniczysz w prowadzeniu jachtu i pracach na pokładzie. Liczy się przede wszystkim czas żeglugi, a nie samo przebywanie w porcie czy w marinie. Taki udokumentowany staż jest wymagany między innymi do podejścia do egzaminu na patent jachtowego sternika morskiego oraz inne uprawnienia żeglarskie i motorowodne zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Sportu i Turystyki z 9 kwietnia 2013 r. w sprawie uprawiania turystyki wodnej (Dz.U. 2013 poz. 460, stan sprawdzony 15.10.2024).

Twoje doświadczenie na morzu musi być potwierdzone oficjalnymi dokumentami. Najczęściej będą to opinie z rejsu, które wystawia kapitan jachtu po zakończeniu rejsu, oraz karty rejsu, szczególnie gdy sam pełnisz funkcję kapitana. Uzupełnieniem mogą być wpisy w dzienniku jachtu, potwierdzone kopie patentów osób prowadzących jacht oraz dokumenty ubezpieczeniowe, na przykład polisa OC jachtu. Książeczka żeglarska jest wartościową pamiątką z rejsów, lecz zgodnie z Instrukcją PZŻ nr 1/2023 nie zastępuje opinii ani karty rejsu przy składaniu wniosku o patent (stan informacji zweryfikowany 15.10.2024).

W praktyce rodzaje akceptowanych dokumentów potwierdzających staż morski możesz uporządkować według tego, kto je wystawia i jak się je potwierdza. Opinia z rejsu wymaga czytelnego podpisu kapitana prowadzącego jednostkę oraz często pieczątki organizatora lub armatora, a także wskazania trasy, dat rejsu i liczby godzin żeglugi pod żaglami i na silniku. Karta rejsu wystawiana jest najczęściej przez Ciebie jako kapitana i następnie potwierdzana przez armatora jachtu poprzez podpis oraz pieczątkę firmy lub klubu, a przy rejsie na własnym jachcie przez załączenie kopii dokumentu własności. Wpisy w dzienniku jachtu czy potwierdzenia ubezpieczenia OC służą przede wszystkim jako dokumenty pomocnicze, które ułatwiają weryfikację przez Polski Związek Żeglarski lub Polski Związek Motorowodny i Narciarstwa Wodnego, dlatego muszą być czytelne i spójne z opiniami oraz kartami rejsu.

Za każdym razem, gdy przygotowujesz dokumenty stażowe, musisz odwołać się do aktualnych regulaminów Polskiego Związku Żeglarskiego i Polskiego Związku Motorowodnego i Narciarstwa Wodnego. Najważniejsze informacje znajdziesz w Rozporządzeniu Ministra Sportu i Turystyki z 9.04.2013 r. oraz w Instrukcji PZŻ nr 1/2023 w sprawie wydawania patentów żeglarskich, dostępnej w zakładce „Regulaminy” na stronie PZŻ, a także w Instrukcji wydawania patentów i licencji motorowodnych publikowanej przez PZMWiNW w sekcji „Wymagane dokumenty” (stan stron internetowych sprawdzony 15.10.2024). W razie wątpliwości zajrzyj również na strony właściwego okręgowego związku żeglarskiego, gdzie w działach „Wymagane dokumenty” lub „Regulaminy” znajdziesz lokalne wytyczne dotyczące akceptowanych form potwierdzeń.

Jak liczyć godziny stażu morskiego i przykładowe normy?

Godziny stażu morskiego liczy się przede wszystkim jako czas faktycznej żeglugi od wypłynięcia do wejścia do portu, z rozróżnieniem na okresy, w których pełnisz wachtę lub inne aktywne obowiązki na jachcie. Czas całodobowy można wliczać jako dzień praktyki tylko wtedy, gdy rzeczywiście uczestniczysz w pracach na pokładzie, a nie spędzasz całego rejsu jako pasażer. Zgodnie z § 10 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z 9.04.2013 r. praktyka pływania liczona jest od zamustrowania do wymustrowania i co najmniej 4 godziny aktywnej pracy w ciągu 24 godzin są zaliczane jako 1 dzień praktyki pływania (stan przepisów sprawdzony 15.10.2024). Każdy taki okres powinien być udokumentowany pisemnie w opinii z rejsu lub karcie rejsu, najlepiej z dokładnym podziałem na godziny pod żaglami i na silniku, ponieważ wiele komisji egzaminacyjnych weryfikuje te dane z kapitanem lub armatorem.

Jakie są wymagania godzinowe do patentu jachtowego sternika morskiego?

Wymagania godzinowe i ewentualne milowe do patentu jachtowego sternika morskiego są określone przede wszystkim w Rozporządzeniu Ministra Sportu i Turystyki z 9.04.2013 r. (Dz.U. 2013 poz. 460) oraz uszczegółowione w Instrukcji PZŻ nr 1/2023 i odpowiednich regulaminach Polskiego Związku Motorowodnego i Narciarstwa Wodnego. Według aktualnego brzmienia rozporządzenia, aby przystąpić do egzaminu na jachtowego sternika morskiego lub motorowodnego sternika morskiego, trzeba udokumentować co najmniej 200 godzin stażu morskiego odbytych w minimum dwóch rejsach morskich, czyli posiadanie co najmniej dwóch opinii lub kart rejsu z podziałem godzin (stan przepisów sprawdzony 15.10.2024 na stronach PZŻ i PZMWiNW). Pamiętaj, że poszczególne okręgowe związki mogą mieć własne wymogi dotyczące sposobu wykazania tych godzin i mil, dlatego zawsze sprawdź zakładki „Wymagane dokumenty” oraz „Regulaminy” na stronie wybranego okręgowego związku żeglarskiego.

Przygotowując się do aplikowania o patent, zwróć uwagę na to, jakiego rodzaju praktyki są wymagane. Najczęściej w regulaminach znajdziesz minimalną liczbę dni rejsu, liczbę nocy spędzonych na morzu, wymóg samodzielnego prowadzenia wachty nawigacyjnej oraz ewentualne minimalne przebiegi w milach morskich, a przy każdej z tych wartości powinieneś zanotować sobie źródło przepisu i datę jego sprawdzenia. Własna notatka w stylu „wymagane X dni i Y mil według Instrukcji PZŻ nr 1/2023, stan na 15.10.2024” bardzo ułatwi późniejszą rozmowę z komisją egzaminacyjną oraz ochroni Cię przed problemami, gdy przepisy zostaną zaktualizowane.

Jakie godziny można zdobyć na rejsach rekreacyjnych turystycznych i stażowych?

Z punktu widzenia zaliczania godzin stażu morskiego ważne jest rozróżnienie między rejsami turystycznymi a rejsami stażowymi. Rejs turystyczny skupia się na wypoczynku, choć nadal może być prowadzony przez uprawnionego kapitana, który wystawia opinię z rejsu, a Ty możesz w jego trakcie pełnić wachty i uczestniczyć w manewrach. Rejs stażowy lub turystyczno stażowy ma jasno określony program szkoleniowy, organizuje go zwykle ośrodek żeglarski lub klub, a każdy członek załogi ma przydzielone obowiązki wachtowe. Orientacyjnie na tygodniowych rejsach rekreacyjnych zdobywa się około 40 do 60 godzin stażu, na rejsach turystycznych na ciepłych wodach jak Chorwacja, Grecja czy Baleary przy dłuższych przelotach od 60 do 80 godzin, a na intensywnych rejsach turystyczno stażowych po Bałtyku lub Morzu Północnym nawet 75 do 100 godzin (wartości szacunkowe na podstawie programów szkół żeglarskich publikowanych w latach 2023–2024, zawsze weryfikuj aktualne informacje w materiałach organizatora).

Dla komisji egzaminacyjnej nie ma znaczenia nazwa rejsu w folderze reklamowym, lecz to, jakie konkretnie zadania wykonywałeś. Zaliczyć można przede wszystkim okresy, gdy prowadzisz wachtę, bierzesz udział w nawigacji, pełnisz nocne dyżury, wykonujesz manewry portowe i cumownicze albo pełnisz funkcję jachtowego oficera. Te aktywności muszą być opisane w opinii z rejsu lub karcie rejsu, dlatego zawsze poproś kapitana, aby wpisał Twoje rzeczywiste obowiązki, a nie jedynie ogólną formułkę o „udziale w rejsie”. Im bardziej szczegółowy opis, tym łatwiej będzie przekonać weryfikatora, że realnie zdobywałeś praktyczne doświadczenie.

Jak przeliczać czas rejsu na dni praktyki?

Przeliczanie czasu rejsu na dni praktyki opiera się na zasadach wskazanych w przepisach oraz w regulaminach związków. Zgodnie z cytowanym już § 10 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z 9.04.2013 r. praktyka pływania liczona jest od zamustrowania do wymustrowania, a przynajmniej 4 godziny pracy na jachcie w ciągu 24 godzin odpowiadają jednemu dniowi praktyki (stan przepisów zweryfikowany 15.10.2024). W praktyce oznacza to, że rejs krótszy niż 24 godziny, lecz z odpowiednią liczbą godzin aktywnej służby, może dać Ci ułamek dnia praktyki albo pełny dzień, jeśli komisja tak przyjmuje w swoim regulaminie, dlatego zawsze sprawdź, jak dany organ wydający patent interpretuje te przepisy.

Możesz posłużyć się kilkoma przykładowymi przeliczeniami, aby lepiej zaplanować zbieranie stażu. Rejs trwający 48 godzin z dwiema nocami na morzu i co najmniej 8 godzinami aktywnej pracy na pokładzie dziennie bywa przyjmowany jako 2 dni praktyki, jeżeli regulamin okręgowego związku żeglarskiego stosuje zasadę z rozporządzenia bez dodatkowych ograniczeń. Tydzień żeglugi od soboty do soboty z codziennymi przelotami i regularnym pełnieniem wachty może zostać zaliczony jako 7 dni praktyki, o ile opinia z rejsu wyraźnie pokazuje, że nie były to jedynie postoje w portach, lecz faktyczna żegluga. Rejs weekendowy od piątku wieczorem do niedzieli popołudniu przy łącznej liczbie około 16 godzin aktywnej służby na jachcie często traktowany jest jako 2 dni praktyki, ale zanim tak go wpiszesz, sprawdź w regulaminie PZŻ lub PZMWiNW, jak dokładnie dana komisja liczy nocne godziny i rozkłada je na dni. Eksperci wskazują, że najczęstszą przyczyną odrzucenia części stażu jest brak podpisu kapitana lub niezgodność godzin z potwierdzeniami, dlatego zanim zaczniesz przeliczać swoje rejsy, upewnij się, że każda opinia i karta rejsu jest kompletnie wypełniona.

Jak poprawnie uzyskać opinię z rejsu i kartę rejsu?

Opinia z rejsu i karta rejsu to podstawowe dokumenty, na których opiera się weryfikacja Twojego stażu morskiego. Opinię wystawia kapitan jachtu po zakończeniu rejsu, najlepiej jeszcze w porcie końcowym, gdy wszystkie daty, godziny i porty masz świeżo w pamięci. Karta rejsu może zostać wystawiona przez kapitana lub przez Ciebie, jeśli prowadzisz jacht samodzielnie, a następnie powinna zostać potwierdzona przez armatora jachtu lub organizatora rejsu. Dokumenty mogą mieć formę papierową lub elektroniczną, ale zawsze muszą zawierać dane kontaktowe osoby wystawiającej, tak aby Polski Związek Żeglarski lub Biuro PZŻ mogły w razie potrzeby zweryfikować informacje (wymóg ten wynika z Instrukcji PZŻ nr 1/2023, stan sprawdzony 15.10.2024).

Wypełniając opinię i kartę rejsu, musisz unikać typowych błędów formalnych, które potrafią przekreślić część Twojego stażu. Bardzo częsty problem to brak dat rozpoczęcia i zakończenia rejsu albo podanie ich w sposób nieczytelny. Kolejna pułapka to nieczytelny lub skrócony podpis kapitana, bez dopisku imienia, nazwiska i numeru patentu, co utrudnia późniejszy kontakt z osobą wystawiającą dokument. Równie problematyczne jest pomijanie trasy rejsu, nazw portów i akwenów, a także niewpisywanie liczby godzin żeglugi pod żaglami i na silniku. Zdarza się też, że dokumenty nie zawierają pieczątki organizatora lub armatora, mimo że regulamin danego związku tego wymaga, albo brak jest danych kontaktowych kapitana w postaci telefonu czy adresu e mail. Jeżeli do opinii nie załączysz informacji o pełnionych obowiązkach pokładowych, komisja może uznać, że byłeś tylko pasażerem, co znacznie obniży wartość Twojego stażu.

Co powinna zawierać opinia z rejsu?

Dobrze sporządzona opinia z rejsu powinna zawierać kilka obowiązkowych elementów. Muszą znaleźć się w niej Twoje dane osobowe, czyli imię, nazwisko oraz numer dokumentu tożsamości lub patentu, aby można było jednoznacznie przypisać staż do konkretnej osoby. Dokument powinien wskazywać dokładne daty rozpoczęcia i zakończenia rejsu oraz opisywać trasę z wymienieniem portów wyjścia, portów pośrednich i portu docelowego. W opinii trzeba też ująć opis pełnionych obowiązków, na przykład wachty nawigacyjne, praca przy żaglach, manewry portowe, nawigacja elektroniczna lub papierowa, a także ocenę Twoich umiejętności i zaangażowania w życie załogi.

Niezbędna jest informacja o liczbie godzin żeglugi pod żaglami i na silniku albo o liczbie przebytych mil morskich, jeśli takiego sposobu rozliczania stażu wymaga regulamin danego organu. Na końcu opinii powinny znaleźć się czytelny podpis kapitana, jego dane kontaktowe, w tym numer telefonu i adres e mail, oraz pieczątka kapitana, armatora lub organizatora rejsu, jeśli jest dostępna. Tylko kompletna, czytelna opinia z pełnym zestawem danych stanowi dla Biura PZŻ lub odpowiedniego okręgowego związku żeglarskiego wiarygodny dowód Twojego stażu morskiego.

Jak wypełnić kartę rejsu jako kapitan?

Jeśli prowadzisz jacht jako kapitan, musisz zadbać o to, aby karta rejsu była wypełniona krok po kroku i w sposób zrozumiały dla osoby weryfikującej. Zacznij od podania pełnych danych jachtu, takich jak nazwa jednostki, port macierzysty, numer rejestracyjny i typ jachtu. Następnie wpisz skład załogi z imionami, nazwiskami oraz funkcjami na pokładzie, ponieważ pozwala to komisji sprawdzić, kto realnie brał udział w rejsie i w jakim charakterze. Kolejno wpisujesz daty i godziny wypłynięcia oraz wejścia do portów, z zaznaczeniem odwiedzonych portów i przebytych odcinków trasy, a także skrótowy opis warunków pogodowych, zwłaszcza jeśli żegluga przebiegała w trudniejszych warunkach.

Kolejnym krokiem jest odnotowanie organizacji wacht i przypisania obowiązków, dzięki czemu można wykazać, że rejs miał charakter stażowo szkoleniowy, a nie wyłącznie rekreacyjny. W ostatniej części karty rejsu powinny znaleźć się zestawienia godzin żeglugi pod żaglami i na silniku, przebytych mil morskich oraz informacje o wykonanych manewrach, takich jak wejścia i wyjścia z portów, manewry awaryjne czy prace przy żaglach. Na końcu zadbaj o czytelny podpis kapitana oraz potwierdzenie armatora lub organizatora w postaci podpisu i pieczątki, ponieważ Instrukcja PZŻ nr 1/2023 i dokumenty PZMWiNW wymagają, aby zgodność karty rejsu z rzeczywistością była potwierdzona przez podmiot odpowiedzialny za jacht (stan informacji zweryfikowany 15.10.2024).

Co dołączyć do karty rejsu żeglując na własnym jachcie?

Rejsy na własnym jachcie są bardzo cennym źródłem stażu morskiego, ale wymagają dodatkowych potwierdzeń, ponieważ kapitan i właściciel jednostki często są tą samą osobą. Organy wydające patenty chcą mieć pewność, że rejs faktycznie się odbył, a jednostka była właściwie ubezpieczona i dopuszczona do żeglugi. Dlatego oprócz samej karty rejsu, w której opisujesz trasę, skład załogi, godziny i przebieg rejsu, wymagane jest zwykle dołączenie dokumentów potwierdzających własność jachtu, aktualną polisę OC oraz niekiedy oświadczenia właściciela jednostki, jeśli nie jest on kapitanem wpisanym w karcie rejsu. Eksperci zalecają także załączanie zeskanowanych potwierdzeń płatności za mariny i porty, co znacząco przyspiesza weryfikację stażu przez okręgowy związek żeglarski.

Przygotowując dokumenty z rejsu na własnym jachcie, do karty rejsu dołącz kopię dokumentu potwierdzającego własność jednostki, na przykład umowy kupna lub dowodu rejestracyjnego, a jeśli prowadzisz jacht na cudzej jednostce, dołącz pisemne oświadczenie właściciela o zgodzie na odbycie rejsu i wykorzystanie jednostki do celów szkoleniowych. W wielu okręgowych związkach żeglarskich dobrze widziana jest także kserokopia lub urzędowo potwierdzona kopia Twojego patentu jako kapitana prowadzącego rejs oraz aktualna polisa OC jachtu. Warto również zachować i dołączyć wydruki z systemów rezerwacyjnych marin, paragony lub faktury za opłaty portowe, a także ewentualne wpisy z dziennika jachtowego, które dodatkowo potwierdzają przebieg rejsu i czas spędzony na morzu.

Jak weryfikuje się staż i jakie są wymagania PZŻ i PZMWiNW?

Weryfikacja stażu morskiego odbywa się przede wszystkim w okręgowych związkach żeglarskich oraz w odpowiednich jednostkach Polskiego Związku Motorowodnego i Narciarstwa Wodnego. To tam weryfikatorzy analizują Twoje opinie z rejsów, karty rejsu i inne załączone dokumenty, porównując daty, trasy, liczbę godzin oraz podpisy kapitanów i armatorów. Mają oni prawo skontaktować się telefonicznie lub mailowo z kapitanem, który wystawił opinię, poprosić armatora o potwierdzenie zgodności danych, a także porównać Twoje dokumenty z wzorami opublikowanymi w Instrukcji PZŻ nr 1/2023 i instrukcjach PZMWiNW. Brak spójności między dokumentami, różne daty lub nieczytelne podpisy mogą skutkować odrzuceniem części stażu, nawet jeśli rejs faktycznie się odbył.

Twoje członkostwo w danym związku żeglarskim czy klubie żeglarskim zazwyczaj nie zmienia zakresu wymaganych dokumentów, ale może wpływać na przebieg procedury, na przykład na możliwość załatwienia części formalności przez klub lub uzyskania dodatkowych wyjaśnień. W każdym przypadku obowiązuje Cię jednak regulamin opublikowany przez PZŻ lub PZMWiNW w sekcji „Regulaminy” oraz aktualne wytyczne okręgowego związku żeglarskiego w sekcji „Wymagane dokumenty” na ich stronie internetowej (stan stron i regulaminów zweryfikowany 15.10.2024). Dlatego zanim złożysz wniosek, sprawdź, czy Twoje opinie i karty rejsu odpowiadają oficjalnym wzorom oraz czy zostały potwierdzone zgodnie z opisem w tych dokumentach.

Poszczególne okręgowe związki żeglarskie mogą stosować nieco inne procedury weryfikacyjne oraz mieć własne listy rzeczoznawców, inspektorów lub osób odpowiedzialnych za weryfikację stażu. Dlatego zanim wyślesz dokumenty, wejdź na stronę PZŻ i w zakładce „Okręgowe związki żeglarskie” odszukaj swój związek, a następnie sprawdź numery kontaktowe, adres e mail i ewentualną listę osób upoważnionych do potwierdzania dokumentów (stan informacji na stronach związków sprawdzony 15.10.2024). Bezpośredni kontakt telefoniczny lub mailowy pozwoli Ci szybko wyjaśnić wątpliwości i uniknąć odrzucenia wniosku z powodów formalnych.

Jak przygotować dokumenty i złożyć wniosek o patent – lista kontrolna krok po kroku

Aby uporządkować przygotowanie dokumentów do wniosku o patent, możesz skorzystać z poniższej listy kontrolnej krok po kroku:

1. Oceń swój staż morski i zbierz wszystkie opinie z rejsów oraz karty rejsu, upewniając się, że zawierają podpisy kapitanów i armatorów oraz kompletne dane.
2. Przygotuj oryginały lub notarialnie uwierzytelnione kopie dokumentów potwierdzających spełnienie wymagań stażowych, tak jak wymaga tego Rozporządzenie z 9.04.2013 r. i Instrukcja PZŻ nr 1/2023.
3. Wykonaj aktualne zdjęcie o wymiarach 3,5 x 4,5 cm na jasnym tle zgodnie z wytycznymi PZŻ lub PZMWiNW i sprawdź, czy nie jest starsze niż 6 miesięcy.
4. Jeżeli przepisy tego wymagają, zdobądź aktualne orzeczenie lekarskie oraz inne zaświadczenia, na przykład o niepełnosprawności lub przynależności do wspólnoty wyznaniowej.
5. Wejdź na stronę PZŻ lub PZMWiNW i skorzystaj z Generatora wniosków albo pobierz aktualny formularz wniosku, następnie wypełnij go czytelnie, zwłaszcza pola dotyczące stażu.
6. Opłać wydanie patentu oraz ewentualnie przesyłkę zwrotną za pomocą serwisu Przelewy24 podczas generowania wniosku lub zwykłym przelewem bankowym, zgodnie z aktualnym cennikiem w zakładce „Opłaty”.
7. Dołącz do wniosku kopię dowodu opłaty, dokumenty uprawniające do zniżek, takie jak legitymacja uczniowska lub studencka, a także potwierdzone kopie wcześniejszych patentów, jeśli aplikujesz na podstawie dotychczasowych uprawnień.
8. Złóż wniosek wraz z kompletem załączników w swoim okręgowym związku żeglarskim, w Biurze PZŻ lub odpowiedniej jednostce PZMWiNW, osobiście, pocztą poleconą lub online, jeśli taka możliwość jest przewidziana.
9. Zachowaj dla siebie kopie wszystkich dokumentów oraz potwierdzenia nadania przesyłki lub potwierdzenia elektroniczne z systemu, aby w razie potrzeby móc łatwo odtworzyć całą dokumentację.

Przed wysłaniem wniosku dokładnie sprawdź poprawność swoich danych osobowych, numeru PESEL, adresu korespondencyjnego oraz numerów patentów, które załączasz jako podstawę do nowych uprawnień. Upewnij się, że kopia dowodu opłaty jest czytelna i że w tytule przelewu znajduje się imię, nazwisko oraz informacja o rodzaju patentu, którego dotyczy opłata, zgodnie z instrukcją w zakładce „Opłaty” na stronie PZŻ lub PZMWiNW (stan informacji zweryfikowany 15.10.2024). Zachowanie potwierdzeń nadania listu poleconego lub zlecenia elektronicznego ułatwi wyjaśnienie ewentualnych niejasności, jeśli dokumenty nie dotrą na czas lub zostaną zagubione.

Jakie są opłaty terminy i sposoby wysyłki przy wydawaniu patentu?

Aktualne cenniki opłat za wydanie patentów żeglarskich i motorowodnych publikowane są w sekcjach „Opłaty” na stronach Polskiego Związku Żeglarskiego oraz Polskiego Związku Motorowodnego i Narciarstwa Wodnego. Według przykładowych stawek podanych przez PZŻ, opłata za wydanie patentu dla osoby dorosłej wynosiła 50 zł, a dla uczniów i studentów do 26 roku życia 25 zł, natomiast opłata za wydanie potwierdzonej kopii patentu 10 zł, niezależnie od wieku (cennik PZŻ, stan na 2024 r., zawsze sprawdź aktualne wartości przed złożeniem wniosku). Cennik obejmuje także koszty dostawy, między innymi przesyłkę listowną ekonomiczną krajową realizowaną przez Pocztę Polską, przesyłkę zagraniczną oraz przesyłkę kurierską obsługiwaną przez GLS, a także możliwość odbioru osobistego w Biurze PZŻ. Standardowy termin rozpatrywania wniosku wynosi do 30 dni od dnia dostarczenia kompletu dokumentów do Biura PZŻ, zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego, choć w praktyce bywa krótszy, jeżeli dokumenty są kompletne.

Pamiętaj, że poszczególne okręgowe związki żeglarskie mogą stosować własne procedury przyjmowania opłat, na przykład preferować przelewy na konkretny rachunek bankowy albo wymagać osobnego potwierdzenia, dlatego zawsze sprawdź informacje na ich stronach w zakładkach „Opłaty” lub „Dla kandydatów na patenty” (stan stron zweryfikowany 15.10.2024). Do wniosku musisz dołączyć potwierdzenie opłaty za patent oraz ewentualną kopię opłaty za potwierdzoną kopię wcześniejszego patentu, jeśli ubiegasz się o nowe uprawnienia na podstawie starych dokumentów. W wielu przypadkach wymagane jest również załączenie urzędowo potwierdzonej kopii posiadanego już patentu, dlatego wcześniej upewnij się w regulaminie PZŻ lub PZMWiNW, czy wystarczy zwykła kserokopia, czy potrzebne jest notarialne poświadczenie lub potwierdzenie w okręgowym związku.

Finalne uwagi do artykułu

Za każdym razem, gdy planujesz rejs pod kątem zdobywania stażu, musisz nie tylko zbierać podpisy i pieczątki, lecz także świadomie odwoływać się do konkretnych przepisów i regulaminów PZŻ oraz PZMWiNW. W swojej dokumentacji warto zapisywać, że określone wymagania godzinowe, liczbę dni lub wysokość opłat sprawdziłeś na przykład w Rozporządzeniu Ministra Sportu i Turystyki z 9.04.2013 r. (Dz.U. 2013 poz. 460), w Instrukcji PZŻ nr 1/2023 dostępnej na stronie Polskiego Związku Żeglarskiego w sekcji „Regulaminy” albo w Instrukcji wydawania patentów i licencji motorowodnych opublikowanej przez Polski Związek Motorowodny i Narciarstwa Wodnego w zakładce „Wymagane dokumenty”, podając przy tym datę sprawdzenia, na przykład 15.10.2024. Takie świadome podejście do przepisów, uzupełnione regularnym zaglądaniem na strony okręgowych związków żeglarskich, pozwoli Ci uniknąć najczęstszych problemów przy weryfikacji stażu i przyspieszy całą procedurę wydania patentu.

Przed wysyłką wniosku o patent przygotuj co najmniej następujące dokumenty:

• opinie z rejsu potwierdzające godziny stażu morskiego,
• karty rejsu, zwłaszcza z rejsów, podczas których pełniłeś funkcję kapitana,
• potwierdzoną kopię posiadanego patentu, jeżeli ubiegasz się o wyższe uprawnienia na tej podstawie,
• kopię polisy OC jachtu i ewentualne potwierdzenia opłat portowych przy rejsach na własnej jednostce,
• potwierdzenie dokonania opłaty za wydanie patentu i wybraną formę wysyłki,
• aktualne zdjęcie oraz dodatkowe zaświadczenia wymagane przez PZŻ lub PZMWiNW.

Co warto zapamietać?:

• Staż morski to wyłącznie faktyczna żegluga z aktywnym udziałem w prowadzeniu jachtu; podstawowe dowody to opinie z rejsu i karty rejsu (uzupełniane dziennikiem jachtu, polisą OC, dokumentami własności przy rejsach na własnym jachcie).
• Do patentu jachtowego sternika morskiego wymagane jest minimum 200 godzin stażu w co najmniej 2 rejsach, liczonych wg zasady: ≥4 godziny aktywnej pracy na jachcie w ciągu 24 h = 1 dzień praktyki (zgodnie z Rozporządzeniem z 9.04.2013 r. i Instrukcją PZŻ nr 1/2023).
• Kluczowe dla zaliczenia stażu są kompletne, czytelne dokumenty: pełne daty, trasa, liczba godzin pod żaglami i na silniku, opis obowiązków (wachty, manewry, nawigacja), podpis kapitana z numerem patentu, dane kontaktowe i wymagane pieczątki.
• Przy rejsach na własnym jachcie do karty rejsu trzeba dołączyć: dokument własności jednostki, aktualną polisę OC, ewentualne oświadczenie właściciela, kopię patentu kapitana oraz – dla wzmocnienia wiarygodności – potwierdzenia opłat portowych i wpisy z dziennika.
• Przed złożeniem wniosku o patent należy: zweryfikować aktualne wymagania w Rozporządzeniu, Instrukcji PZŻ/PZMWiNW i na stronach okręgowego związku, skompletować opinie/karty rejsu, zdjęcie, ewentualne badania lekarskie, potwierdzone kopie patentów, dowód opłaty i wybrać formę wysyłki, pamiętając o terminie do 30 dni na rozpatrzenie.