Liny żeglarskie decydują o tym, czy masz pełną kontrolę nad jachtem, czy tylko biernie reagujesz na to, co robi wiatr i fala. Żeby dobrać je sensownie, musisz rozumieć zarówno materiały, jak i konstrukcję oraz realne obciążenia na pokładzie. Ten przewodnik przeprowadzi Cię krok po kroku przez rodzaje lin jachtowych, ich właściwości i zastosowania w praktyce.
Czym jest lina żeglarska i jakie pełni funkcje?
Lina żeglarska to element olinowania jachtu, który służy do przenoszenia sił i kontrolowania osprzętu przede wszystkim żagli, masztu i elementów steru. Musisz dzięki niej postawić żagiel, wybrać szot, trzymać kurs przy szkwalach, a także bezpiecznie zacumować w porcie lub stanąć na kotwicy. Każda lina pracuje w konkretnym miejscu układu, dlatego jej parametry muszą odpowiadać zadaniu, które pełni.
Na jachcie wyróżniasz olinowanie ruchome czyli liny służące do obsługi żagli i ruchomych elementów takielunku, oraz olinowanie stałe do którego należą wanty, sztagi i baksztagi utrzymujące maszt. Osobną grupę stanowią liny pomocnicze, takie jak cumy, liny kotwiczne i holownicze, które odpowiadają za bezpieczne związanie jachtu z nabrzeżem, dnem lub inną jednostką. Każda z tych grup lin pracuje inaczej, dlatego wymaga innych materiałów i konstrukcji.
Liny na jachcie muszą jednocześnie przenosić duże obciążenia, pozwalać na precyzyjną kontrolę kształtu żagli, amortyzować uderzenia fal i szarpnięcia a także zapewniać bezpieczeństwo załogi podczas cumowania, kotwiczenia i manewrów. Zły dobór liny może skutkować utratą kontroli nad żaglem, przyspieszonym zużyciem osprzętu, wyciąganiem knag i okuć, a nawet awarią masztu lub wyrwaniem knagi cumowniczej w krytycznym momencie.
Na jachcie wykorzystasz trzy podstawowe kategorie lin:
- lina jako część olinowania ruchomego czyli fały, szoty, brasy i inne liny manewrowe,
- lina jako składnik olinowania stałego zastępujący lub uzupełniający elementy stalowe,
- lina jako liny specjalne na przykład cumy, liny kotwiczne i holownicze.
Materiały lin jachtowych – właściwości i porównanie siły i rozciągliwości
Materiał, z którego wykonana jest lina jachtowa, wprost decyduje o jej wytrzymałości, wydłużeniu pod obciążeniem, odporności na UV, pływalności i odporności na ścieranie
| Materiał | Typowa względna wytrzymałość | Typowe wydłużenie przy obciążeniu | Odporność na UV / chemikalia | Pływalność | Główne zastosowania na jachcie |
| Bawełna | Niska | 10–15% | Niska odporność na UV, słaba na pleśń i gnicie | Tonie po nasiąknięciu | Historyczne olinowanie, dekoracje, miękkie szoty w zastosowaniach rekreacyjnych |
| Manila | Średnia | 8–12% | Umiarkowana odporność, podatność na butwienie w wilgoci | Tonie | Tradycyjne cumy i liny kotwiczne, zastosowania dekoracyjne |
| Sizal | Średnia | 8–15% | Niska odporność na UV, umiarkowana na chemikalia, podatność na gnicie | Tonie | Liny pomocnicze, krótkotrwałe zastosowania na pokładzie, dekoracje |
| Polipropylen | Średnia | 15–25% | Słabsza odporność na UV, dobra na większość chemikaliów | Pływa | Liny ratunkowe, holownicze i pomocnicze, lekkie cumy krótkotrwałe |
| Poliester | Wysoka | 6–12% | Bardzo dobra odporność na UV i chemikalia, wysoka odporność na ścieranie | Tonie | Szoty, fały, brasy, cumy, talie, ogólne olinowanie ruchome |
| Poliamid (nylon) | Wysoka | 18–30% | Dobra odporność na UV, dobra na chemikalia, chłonie wodę | Tonie po nasiąknięciu | Liny kotwiczne, cumy amortyzujące, liny do pracy udarowej |
| Kevlar (aramid) | Bardzo wysoka | 2–4% | Słaba odporność na UV, dobra na chemikalia | Tonie | Wysokowytrzymałe fały i olinowanie, elementy specjalne w jachtach regatowych |
| Dyneema (UHMWPE) | Bardzo wysoka | 1–3% | Bardzo dobra odporność na UV, ograniczona odporność na ostre ścieranie punktowe | Pływa | Fały regatowe, lekkie wanty i odciągi, liny holownicze, cumy o wysokiej wytrzymałości |
Przy doborze materiału musisz zdecydować, czego najbardziej potrzebujesz: niskiego wydłużenia czy amortyzacji uderzeń odporności na tarcie w blokach czy lekkości i pływalności, wysokiej wytrzymałości czy niższej ceny. Na przykład w fałach ważne będzie minimalne wydłużenie i stabilny kształt liny, w linie kotwicznej bardziej liczy się zdolność do pochłaniania nagłych szarpnięć, a w linie ratunkowej przyda się materiał, który pływa i jest dobrze widoczny.
Liny naturalne – bawełna, manila i sizal
Liny z bawełny są bardzo miękkie, przyjemne w dotyku i dają znakomity chwyt, dlatego ich obsługa gołymi rękami jest komfortowa nawet przez dłuższy czas. Mają jednak niewielką wytrzymałość mechaniczną szybko nasiąkają wodą, zwiększają masę i są podatne na gnicie oraz atak pleśni. Z tego powodu w środowisku morskim sprawdzają się głównie jako liny dekoracyjne lub do lekkich zadań.
Liny z manili są twardsze i sztywniejsze w porównaniu z bawełną, ale oferują lepszą odporność na ścieranie i wyższą wytrzymałość. Historycznie używano ich do cum i lin kotwicznych, choć w wilgotnym środowisku morskim również ulegają butwieniu i wymagają starannej pielęgnacji. Sizal jest jeszcze twardszy, ma umiarkowaną wytrzymałość i także nie lubi stałej wilgoci oraz intensywnego nasłonecznienia, ponieważ włókna szybko tracą elastyczność i pękają.
Typowe zastosowania lin naturalnych obejmują przede wszystkim:
- historyczne i stylizowane olinowanie na jednostkach tradycyjnych i szkoleniowych,
- dekoracyjne odcinki lin na pokładzie, w kokpicie lub we wnętrzu jachtu,
- proste liny pomocnicze i krótkotrwałe zastosowania, gdzie akceptujesz mniejszą trwałość oraz fakt, że przy ciężkim użytkowaniu takie liny szybko tracą wytrzymałość.
Liny syntetyczne – polipropylen, poliester i poliamid
Polipropylen to lekki materiał, którego główną zaletą jest to, że pływa na wodzie nie chłonie wilgoci i jest stosunkowo tani. Ma jednak niższą wytrzymałość niż poliester czy nylon, gorzej znosi promieniowanie UV i intensywne tarcie w blokach oraz knagach. Na jachcie użyjesz go przede wszystkim do lin ratunkowych, lekkich lin holowniczych i pomocniczych, a także jako tańszą opcję dla cum wykorzystywanych sporadycznie.
Poliester (często spotykany pod nazwą handlową Dacron) to najbardziej uniwersalny materiał lin jachtowych
Poliamid, znany jako nylon, ma bardzo wysoką wytrzymałość i jednocześnie duże wydłużenie pod obciążeniem, co daje mu znakomite właściwości amortyzujące. Świetnie sprawdza się jako lina kotwiczna i cumownicza szczególnie tam, gdzie jacht jest narażony na szarpnięcia fali lub prądów. Wadą jest skłonność do chłonięcia wody i pęcznienia, co zmienia średnicę liny i może utrudnić pracę w blokach lub stoperach.
Syntetyczne materiały wybierasz w określonych sytuacjach:
- polipropylen stosujesz, gdy ważna jest mała masa, pływalność i widoczność liny, na przykład w linach ratunkowych i pomocniczych,
- poliester wybierasz do szotów, brasów, fałów i ogólnego olinowania ruchomego, gdy potrzebne jest niskie wydłużenie oraz dobra odporność na tarcie i UV,
- poliamid sprawdzi się jako lina kotwiczna i cumownicza tam, gdzie potrzebujesz dużej amortyzacji uderzeń i znacznego wydłużenia roboczego.
Włókna wysoko wytrzymałe – kevlar i dyneema
Do grupy włókien wysoko wytrzymałych zalicza się przede wszystkim kevlar (aramid) i dyneemę (UHMWPE)
| Materiał | Wydłużenie przy obciążeniu | Odporność na UV | Odporność na ścieranie i zginanie | Typowe zastosowania | Ograniczenia |
| Kevlar (aramid) | Około 2–4% | Słaba, wymaga ochronnego oplotu | Bardzo wysoka odporność na ścieranie, wrażliwość na zmęczenie przy wielokrotnym zginaniu | Wysokowytrzymałe fały, elementy olinowania stałego i odciągi w jachtach regatowych | |
| Dyneema (UHMWPE) | Około 1–3% | Bardzo dobra, często wystarcza standardowy oplot poliestrowy | Bardzo dobra odporność na wielokrotne zginanie, podatność na lokalne uszkodzenia abrazyjne i ślizganie w stoperach | Fały regatowe, lekkie wanty i sztagi, brasy, cumy i liny holownicze o wysokiej wytrzymałości | Wymaga starannej ochrony w punktach tarcia, może się ślizgać w kabestanach i stoperach bez odpowiedniego oplotu |
W praktyce liny z włókien wysoko wytrzymałych stosujesz wszędzie tam, gdzie liczy się minimalne wydłużenie i niska masa czyli w fałach regatowych, sztywnych odciągach masztu, lekkich wantach oraz specjalistycznych odciągach baksztagów. Musisz jednak pamiętać, że laboratoryjny parametr MBL (maximum breaking load) może być wyraźnie wyższy niż realna trwałość liny w pracy, ponieważ zginanie na blokach, tarcie abrazyjne i punktowe obciążenia znacznie przyspieszają zużycie. Dlatego w miejscach przejść przez bloki, prowadnice i stopery koniecznie stosuj ochronny oplot lub dodatkowe osłony, a wysilone odcinki regularnie wymieniaj.
Konstrukcja lin – skręcane, plecione i oplotowane
Oprócz materiału o charakterze liny żeglarskiej decyduje również jej konstrukcja
Liny skręcane powstają przez zwinięcie kilku wiązek włókien w jedną linę, najczęściej z trzech żył. Dają się łatwo splatać i zakończać węzłami, a przy szarpnięciach pracują bardziej sprężyście. Są jednak bardziej podatne na skręcanie się wokół własnej osi, tworzenie supłów i mają mniejszą odporność na ścieranie niż ciasno plecione liny. Na jachtach często wykorzystuje się je jako grube cumy lub liny kotwiczne.
Liny plecione (braided) zbudowane są z przeplatających się ze sobą włókien tworzących jednolity oplot, często bez wyraźnego rdzenia. Dzięki temu są bardziej odporne na ścieranie, mniej się skręcają i dobrze pracują w blokach oraz na kabestanach. W zależności od gęstości splotu mogą być miękkie i elastyczne albo sztywniejsze, ale zawsze oferują stabilniejszy kształt niż liny skręcane. Dlatego w olinowaniu ruchomym stosuje się głównie liny plecione.
Liny oplotowane, określane jako double-braid lub liny z rdzeniem w oplocie, składają się z rdzenia nośnego i zewnętrznego oplotu często z innego materiału. Rdzeń odpowiada za wytrzymałość i niskie wydłużenie, a oplot chroni go przed promieniowaniem UV i przetarciem, jednocześnie zapewniając dobry chwyt. W nowoczesnych jachtach regatowych rdzeń wykonuje się z dyneemy lub kevlaru, a oplot z wytrzymałego poliestru, który przyjmuje na siebie tarcie w blokach i stoperach.
Dobierając konstrukcję liny do zastosowania, zwykle przyjmiesz następujące podejście:
- do olinowania ruchomego, takiego jak fały i szoty, wybierasz liny plecione lub oplotowane double-braid,
- do olinowania stałego i odciągów stosujesz liny oplotowane z wysokowytrzymałym rdzeniem lub elementy stalowe,
- do lin ochronnych, cum i lin specjalnych możesz użyć grubych lin skręcanych lub plecionych, które lepiej amortyzują uderzenia.
Zastosowania na jachcie – jakie liny do fałów, szotów, want, kotwicy i cum?
Na jachcie każda lina pracuje w nieco innym reżimie obciążeń. Fały, szoty i brasy przenoszą przede wszystkim obciążenia dynamiczne, związane z pracą żagla w zmiennym wietrze i przy manewrach. Wanty, sztagi i baksztagi utrzymują maszt w stabilnej pozycji i podlegają głównie obciążeniom statycznym. Liny kotwiczne, cumownicze i holownicze muszą natomiast amortyzować nagłe szarpnięcia i zmiany kierunku sił.
| Zastosowanie | Preferowany materiał | Rekomendowana konstrukcja | Typowe średnice (małe / średnie / duże jachty) | Uwagi o rozciągliwości i obsłudze |
| Fały | Poliester, dyneema lub mieszanki HM | Liny oplotowane double-braid, rdzeń o niskim wydłużeniu | 6–8 mm / 8–10 mm / 10–12 mm | Ważne bardzo niskie wydłużenie i stabilna długość, lina musi dobrze pracować w stoperach i blokach |
| Szoty | Poliester, mieszanki poliester + dyneema | Pleciona lub double-braid, miękki oplot dla dobrego chwytu | 8–10 mm / 10–12 mm / 12–14 mm | Umiarkowane wydłużenie dopuszczalne, ale lina powinna być miękka w dłoni i odporna na tarcie |
| Brasy | Poliester, dyneema w rdzeniu | Double-braid z wytrzymałym rdzeniem i odpornym na tarcie oplotem | 8–10 mm / 10–12 mm / 12–14 mm | Niższe wydłużenie pozwala precyzyjniej ustawiać żagle, wysoka odporność na tarcie w blokach jest niezbędna |
| Wanty | Stal nierdzewna, dyneema lub inne włókna HM | Drut lub pręty stalowe, ewentualnie lina oplotowana z rdzeniem HM | 4–6 mm / 6–8 mm / 8–12 mm | Wymagane bardzo niskie wydłużenie i wysoka trwałość zmęczeniowa, kontrola stanu ma krytyczne znaczenie |
| Sztagi | Stal nierdzewna, dyneema | Drut stalowy albo lina HM w oplocie | 4–6 mm / 6–8 mm / 8–12 mm | Bardzo niskie wydłużenie zapewnia stabilną geometrię ożaglowania, wymagana regularna inspekcja |
| Baksztagi | Stal nierdzewna, dyneema / kevlar | Drut stalowy lub lina HM oplotowana | 4–6 mm / 6–8 mm / 8–10 mm | Często regulowane pod obciążeniem, potrzebne niskie wydłużenie i odporność na zginanie |
| Lina kotwiczna | Poliamid (nylon), ewentualnie mieszanki z poliestrem | Skręcana lub pleciona, często w kombinacji z łańcuchem | 10–12 mm / 12–16 mm / 16–20 mm | Duże wydłużenie pożądane do amortyzacji uderzeń, uwzględnij zwiększoną średnicę po nasiąknięciu wodą |
| Cumy | Poliamid, poliester | Liny skręcane lub miękkie plecione | 10–12 mm / 12–16 mm / 16–20 mm | Przydatna pewna elastyczność do amortyzacji, lina powinna być odporna na ścieranie o nabrzeże |
| Liny holownicze | Polipropylen, dyneema, mieszanki | Pleciona lub oplotowana, wystarczająco długa | 10–12 mm / 12–16 mm / 16–20 mm | Pływalność ułatwia unikanie wkręcenia w śrubę, wymagana wysoka wytrzymałość i odpowiednia długość do amortyzacji |
Ogólna zasada doboru jest prosta. Im ważniejsza precyzja kontroli żagla, tym mniejsze wydłużenie liny na przykład w fałach i szotach grota. Im bardziej potrzebujesz amortyzacji obciążeń udarowych, tym korzystniejsze jest większe wydłużenie robocze, jak w cumach i linach kotwicznych.
Olinowanie ruchome – szoty, fały, brasy
Olinowanie ruchome pracuje bez przerwy, dlatego wymaga lin o bardzo dobrych parametrach użytkowych. Musisz zadbać o niskie wydłużenie w fałach żeby żagle nie “opadały” pod naporem wiatru i żeby ustawienie masztu pozostawało stabilne. Szoty i brasy powinny być odporne na intensywne tarcie w blokach, oczkach i kabestanach, a także zapewniać dobry chwyt w dłoni, dlatego stosuje się najczęściej konstrukcje plecione lub oplotowane double-braid z miękkim, przyczepnym oplotem.
W typowych zastosowaniach olinowania ruchomego wykorzystasz następujące materiały:
- na fały stosuje się dyneemę lub inne włókna HM w sztywnych linach double-braid o bardzo niskim wydłużeniu,
- na szoty wybierasz najczęściej poliester lub mieszanki poliester + dyneema, które łączą dobrą odporność na tarcie z umiarkowanym wydłużeniem,
- na brasy użyjesz poliestru lub dyneemy w zależności od wymagań wytrzymałościowych i potrzebnej precyzji regulacji.
Przy olinowaniu ruchomym musisz szczególnie pilnować ochrony liny przed przecieraniem
Olinowanie stałe – wanty, sztagi i baksztagi
Olinowanie stałe tradycyjnie wykonuje się ze stali nierdzewnej w postaci drutów lub prętów o odpowiedniej średnicy i konstrukcji. Coraz częściej spotyka się jednak nowoczesne liny z włókien o wysokim module, takich jak dyneema czy Technora, które mogą zastępować stal, szczególnie w jachtach regatowych. Przy wyborze materiału musisz uwzględnić odporność na zmęczenie przy wieloletnim zginaniu i obciążeniu, bardzo niskie wydłużenie oraz możliwość łatwej inspekcji i serwisowania.
Dobierając materiały na olinowanie stałe zależnie od przeznaczenia jachtu, zwykle kierujesz się taką zasadą:
- na jachcie regatowym preferujesz lekkie liny z włókien HM w oplocie, które obniżają masę w górnej części masztu przy zachowaniu bardzo niskiego wydłużenia,
- na jachcie turystycznym częściej zostajesz przy klasycznych wantach i sztagach ze stali nierdzewnej, które łatwiej kontrolować i serwisować, a ich zachowanie jest dobrze znane.
Jeśli planujesz przejście ze stali na liny z dyneemy lub kevlaru, koniecznie skonsultuj się z producentem olinowania
Liny specjalne – kotwiczne, cumownicze i holownicze
Liny specjalne pracują w wyjątkowo wymagających warunkach, dlatego musisz dobrać je bardzo świadomie. Lina kotwiczna powinna dobrze amortyzować uderzenia i szarpnięcia, dlatego najlepiej sprawdza się nylon o dużym wydłużeniu, często w połączeniu z odcinkiem łańcucha przy samej kotwicy. Cumy potrzebują wysokiej odporności na ścieranie o nabrzeże i UV, dlatego chętnie stosuje się na nie poliester lub poliamid. Liny holownicze muszą mieć dużą wytrzymałość, odpowiednią długość i, w wielu przypadkach, pływalność, żeby nie wkręciły się w śrubę.
| Rodzaj liny | Preferowany materiał | Typowa konstrukcja | Typowe zakresy średnic | Pływalność | Kombinacja łańcuch + lina |
| Liny kotwiczne | Poliamid (nylon), czasem mieszanki z poliestrem | Liny skręcane lub plecione o dużym wydłużeniu | 10–12 mm dla małych, 12–16 mm dla średnich, 16–20 mm dla większych jachtów | Zwykle toną po nasiąknięciu wodą | Najczęściej stosuje się odcinek łańcucha przy kotwicy, a dalej linę nylonową dla amortyzacji |
| Liny cumownicze | Poliamid, poliester | Liny skręcane lub miękkie plecione | 10–12 mm / 12–16 mm / 16–20 mm zależnie od wielkości jachtu | Najczęściej toną | Czasem stosuje się krótkie odcinki łańcucha przy nabrzeżu, aby ograniczyć przecieranie, dalej przechodzi się w linę |
| Liny holownicze | Polipropylen, dyneema lub mieszanki | Liny plecione lub oplotowane o wysokiej wytrzymałości | 10–12 mm / 12–16 mm / 16–20 mm | Polipropylen i dyneema zwykle pływają | W przypadku holowania rzadziej stosuje się łańcuch, ważniejsza jest długość liny i jej zdolność do amortyzacji |
W praktyce zawsze sprawdzaj MBL (maximum breaking load) liny a następnie dobieraj ją z odpowiednim zapasem bezpieczeństwa do przewidywanych obciążeń. Przy linach kotwicznych i cumach warto rozważyć zastosowanie odcinka łańcucha bezpośrednio przy kotwicy lub nabrzeżu, a dopiero dalej przejście w linę, która lepiej amortyzuje uderzenia i jest wygodniejsza w obsłudze.
Jak wybrać linę jachtową – średnica, wytrzymałość, rozciągliwość i cena?
Dobierając linę do konkretnego zadania, musisz zestawić ze sobą dane podawane przez producenta: średnicę, MBL (podawaną najczęściej w kN), wydłużenie robocze, masę na metr oraz konstrukcję
| Zastosowanie | Sugerowany zakres średnic | Minimalne MBL | Preferowany materiał | Przybliżony poziom ceny |
| Fały | 6–12 mm zależnie od wielkości jachtu | Wyższe niż 6–10 razy przewidywane obciążenie robocze | Poliester lub dyneema w rdzeniu | Średni do wysokiego |
| Szoty | 8–14 mm | Około 4–6 razy przewidywane obciążenie | Poliester lub mieszanki z dyneemą | Niski do średniego |
| Wanty / sztagi z lin HM | 4–12 mm | Około 10–12 razy przewidywane obciążenie robocze | Dyneema, kevlar lub inne włókna HM | Wysoki |
| Liny kotwiczne | 10–20 mm | Około 5–8 razy przewidywane obciążenie przy fali i wietrze | Poliamid (nylon) | Średni |
| Cumy | 10–20 mm | Około 5–8 razy przewidywane obciążenie | Poliamid lub poliester | Niski do średniego |
| Liny holownicze | 10–20 mm | Około 6–10 razy przewidywane obciążenie holownicze | Polipropylen, dyneema | Średni |
MBL, czyli maximum breaking load, opisuje siłę zrywającą
Musisz także pamiętać o kompromisach. Im wyższa wytrzymałość i mniejsze wydłużenie liny, tym zwykle wyższa cena oraz większe wymagania dotyczące ochrony przed ścieraniem
Pielęgnacja i bezpieczeństwo – suszenie, przechowywanie i kiedy wymienić?
O właściwej trwałości lin decyduje nie tylko materiał, ale też sposób, w jaki o nie dbasz po rejsie. Po żegludze w słonej wodzie dokładnie przepłucz liny słodką wodą żeby usunąć sól, piasek i inne zanieczyszczenia, które przyspieszają ścieranie włókien. Następnie wysusz je na powietrzu w przewiewnym miejscu, ale z dala od bezpośredniego słońca, które niepotrzebnie przyspiesza starzenie materiału.
Przechowuj liny w luźnych pętlach w suchym, przewiewnym miejscu, najlepiej w workach do lin lub koszach, które nie zatrzymują wilgoci. Unikaj długotrwałego składowania w wilgotnych bakistach, w których tworzy się pleśń i liny mają kontakt z wodą stojącą. Zadbaj też o prawidłowe buchtowanie, tak aby lina się nie skręcała i nie tworzyła kinku już przy pierwszym wybieraniu po zimie.
Regularna kontrola lin powinna obejmować kilka prostych kroków:
- oględziny powierzchni całej długości liny pod kątem przetarć, mechacenia i uszkodzeń mechanicznych,
- sprawdzenie stanu rdzenia w linach double-braid przez zgięcie liny i obserwację, czy oplot nie odsłania włókien wewnętrznych,
- palpacyjne badanie liny w dłoniach, aby wykryć twarde, spłaszczone lub nienaturalnie miękkie miejsca świadczące o uszkodzeniu wewnętrznym,
- kontrolę przebarwień, pęknięć włókien i oznak starzenia się materiału pod wpływem UV.
Liny należy wymienić, gdy zobaczysz wyraźne przetarcia obejmujące znaczną część przekroju, odsłonięty lub uszkodzony rdzeń, trwałą utratę elastyczności albo pękające włókna
Pamiętaj, że nie da się wiarygodnie ocenić resztkowej wytrzymałości liny wyłącznie po wyglądzie
Co warto zapamietać?:
- Liny żeglarskie dzielą się na: olinowanie ruchome (fały, szoty, brasy), stałe (wanty, sztagi, baksztagi) oraz liny specjalne (cumy, kotwiczne, holownicze) – każda grupa wymaga innych parametrów: wytrzymałości, rozciągliwości i odporności na ścieranie.
- Dobór materiału: poliester – uniwersalny standard na szoty/fały (wysoka wytrzymałość, niskie wydłużenie, dobra odporność UV); poliamid – na cumy i liny kotwiczne (duża amortyzacja szarpnięć); polipropylen – na liny ratunkowe/holownicze (pływa, lekki); dyneema/kevlar – do zastosowań regatowych i olinowania o minimalnym wydłużeniu.
- Konstrukcja: liny skręcane lepiej amortyzują i sprawdzają się jako cumy/kotwiczne; liny plecione są odporniejsze na ścieranie i idealne do olinowania ruchomego; liny oplotowane (double-braid, rdzeń + oplot) łączą wysoką nośność rdzenia z ochroną i dobrym chwytem oplotu – standard w nowoczesnych fałach i szotach.
- Dobór parametrów technicznych: średnicę i MBL dobiera się z dużym zapasem bezpieczeństwa (zwykle 4–12× przewidywane obciążenie robocze, zależnie od zastosowania); im ważniejsza precyzja pracy żagla (fały, szoty grota, wanty, sztagi), tym niższe dopuszczalne wydłużenie liny, a im ważniejsza amortyzacja (cumy, kotwiczne, holownicze), tym większe wydłużenie jest pożądane.
- Trwałość i bezpieczeństwo: po każdym pływaniu w słonej wodzie liny należy płukać słodką wodą, suszyć w cieniu i przechowywać sucho oraz przewiewnie; co sezon wymagana jest pełna inspekcja (przetarcia, mechacenie, uszkodzony/odsłonięty rdzeń, stwardnienia, przebarwienia UV), a liny z widocznymi uszkodzeniami lub po silnych szarpnięciach trzeba bezwzględnie wymieniać przed dalszą eksploatacją.
